Útbreiðsla kaffis frá austri til vesturs.
Arabarnir töldu kaffið svo mikils virði að þeir bönnuðu útflutning á fræum eða græðlingum. Dauðarefsing lá við. Samt sem áður, miðað við vinsældir, var óhugsandi annað en að það breiddist út. Því er haldið fram að pílagrímar sem ferðuðust til Mekka hafi fyrstir smyglað kaffi til annarra Miðausturlanda eins og t.d. Egyptalands, Sýrlands og Tyrklands.
Feneyskir kaupmenn hafa líklega orðið fyrstir til að flytja hinn dýrmæta farm frá austrinu til Ítalíu og þar með var kaffið komið til Evrópu.
Ítalskir prestar fordæmdu kaffi sem djöfullegan drykk frá heiðnum múslínum. því vildu þeir að kaffi yrði bannað til að hindra þá sem drukku það frá eilífri bannfæringu. Í lok 16. aldar bað páfinn Clement Vlll um að þessi illi drykkur yrði borinn fyrir sig. Hann varð svo gagntekinn af drykknum að hann afléttí banninu og þar með hélt útbreiðsla kaffis áfram um hinn kristna heim.
Frakkland, Ítalía og Þýskaland, kepptust við að kynna hina ábatasömu kaffirækt í nýlendum sínum, en þó var það Hollendingum sem fyrstum tókst ætlunarverkið.
1616 smyglaði Hollendingur kaffiplöntu frá Yemen og 1658 var byrjað að rækta kaffi á Ceylon og Jövu. Fljótlega varð Amsterdam verslunarmiðstöð fyrir kaffi frá hollensku nýlendunum. Kaffiræktunin tókst svo vel í þessum nýlendum að JAVA varð samheiti fyrir kaffi. Eftir margar tilraunir til að flytja kaffiplöntu til Frakklands, tókst það loksins árið 1714 þegar Lúðvík XIV fékk senda plöntu frá Amsterdam. Þessi kaffiplanta var gróðursett í garði konungs í París (Jardin des Plantes).
Frá þessari einu plöntu eru flestar kaffiplöntur ættaðar sem ræktaðar voru í frönsku nýlendunum, í Suður- og Mið- Ameríku og við karabíska hafið.
Þjófnaður á einum græðlingi af þessari plöntu konungs er ein rómantískasta frásögnin af kaffi úbreiðslunni.
Hún er um ungan franskan sjóliðsforingja sem gegndi starti sínu á nýlendunni Martinique og hét hann Gabriel Mathieu de Clieu.
Þar sem hann hafði heyrt um velgengni kaffiplöntunnar á Jövu, trúði Clieu því að hann gæti fært Frakklandi gæfu og frama með því að gróðursetja plöntuna í Vestur - Indíum.
Í París bað Clieu hinn konunglega grasafræðing um afleggjara af plöntunni.
Grasafræðingurinn hafði nú ræktað plöntuna í 10 ár í hinum konunglegu görðum og aflað sér mikillar virðingar fyrir vinnu sína. Hans hátign kom oft að skoða þessa dásamlegu kaffiplöntu og hefur án efa hrósað grasafræðingnum. Þar sem hann vildi ekki missa neitt af þessu lofi neitaði grasafræðingurinn að láta nokkra plöntu eða græðling úr garðinum. De Clieu gafst ekki upp, þannig að hann safnaði saman flokki af grímuklæddum mönnum til að storma yfir garðmúrana og stela græðlingi úr garðinum. De Clieu tók plöntuna með sér í hina löngu sjóferð til Martinique og bjó vel um hana.
Þrátt fyrir að þeir yrðu fyrir bæði árásum sjóræningja og lentu í vondum veðrum, passaði Clieu upp á plöntuna eins og sjáaldur auga síns. Jafnvel þegar vatnsskortur varð um borð í skipinu og skipsstjórinn neitaði að gefa plöntunni vatnsskammt, deildi Clieu sínum skammti með hinni dýrmætu plöntu. De Clieu tókst ætlunarverk sitt og plantan komst til Martinique heilbrigð og blómstrandi. Henni var plantað og þreifst hún vel umlukin þyrnitrjám og gætt af þrælum. Því er haldið fram að innan næstu 50 ára hafi verið ræktaðar nærri 19 milljónir plantna á eyjunni. Frá Martinique voru plöntur fluttar til Haiti, Santo Domingo og Guadaloupe.
Hollendingar fluttu kaffiplöntuna til Jövu eins og áður er sagt. Þaðan tiuttu þeir hana til Hollensku Guíneu (Surinam) í Suður Ameríku árið 1718.
Þá voru Frakkar einnig farnir að rækta kaffi í nágrannaríkinu Frönsku Guíneu. Þegar landamæradeilur blossuðu upp var Brasilíumaðurinn Francisco de Melo Palheta fenginn til að útkljá deiluna. Að launum fékk hann poka af kaffifræum og marga græðlinga frá eiginkonu franska ríkisstjórans. Þar með var brasilísk kaffiræktun komin í gang.
Í lok 18. aldar var kaffi orðið stór útflutningsvara í Brasilíu. Áframhaldandi útbreiðsla kaffis varð ör. Bretar fluttu kaffi fyrst til Jamaíka í kringum 1730. Í Guatemala byrjaði kaffiræktun í kringum 1750, í Mexíkó 1790, í Costa Ríka 1779 (frá Kúbu) og á Hawaí 1825 (frá Rio de Janeiro).
Lítil eyjanýlenda í suðvestur-lndlandshati lék stórt hlutverk í að efla kaffiútbreiðslu um heiminn. Á þessari frönsku nýlendu, sem þá hét Bourbon en er nú kölluð Reunion, voru fullkomin vaxtarskilyrði fyrir græðlingana úr garði Lúðvíks konungs. Reyndar varð ræktun kaffis svo mikilvæg þarna að árið 1723 ákvað nýlendustjórnin að allir sem stunduðu einhverja ræktun væru skyldaðir til að rækta a.m.k. 200 kaffitré. Og hverjum þeim sem eyðilagði kaffitré var refsað með dauða.
Þegar vinsælla var orðið að rækta sykurreyr á Bourbon árið 1825 dreifðust kaffiplöntur yfir til Suður- og Mið- Ameríku. Af þessum græðlingum er kominn sá leggur af Arabica kaffi sem kallast BOURBON. Trúboðar fluttu Bourbon plönturnar með sér til landa eins og Brasilíu, Perú, El Salvador, Mexíkó og Kenya.
Í dag er kaffi ræktað í yfir 50 löndum og yfir 20 milljónir manna hafa atvinnu af ræktun kaffis, framleiðslu þess og sölu um allan heim. Kaffi er ein umfangsmesta verslunarvara heims - næstverðmætust á eftir olíunni.
Eins áður kom fram spruttu fyrstu kaffihúsin upp í Mekka. Því er haldið fram að það hafi verið á seinni hluta 15. aldar. Kaffihúsahugmyndin varð fljótt vinsæl og um 1550 voru einnig komin kaffihús í Konstantínópel og Damaskus.
Þessi kaffihús voru þekkt fyrir dýrindis innréttingar og voru fyrirmynd þess sem koma skyldi í Evrópu.
Kaffihúsin voru einstök að því leyti að aldrei hafði áður verið staður fyrir fólk til að safnast saman og ræða málin, tala um viðskipti, pólitík o.fl og drekka á meðan Ijúffengan og ódýran drykk.
Feneyingar voru fyrstir til að opna kaffihús í Evrópu í kringum 1650.
Florian Francescari opnaði kaffihús í Feneyjum árið 1720 á San Marco torginu og er það enn starfandi í dag.
Á Englandi var fyrst opnað kaffihús í Oxford árið 1650 af tyrkneskum manni sem Jakob hét, og í London opnaði fyrsta kaffihúsið 1652. Á fyrri hluta 17. aldar voru kaffihúsin í London orðin 2000 talsins.
Þessi kaffihús voru mjög vinsæll samkomustaður, en eingöngu fyrir karlmenn því konum var bannaður aðgangur.
Þar af leiðandi byrjuðu konur að venja komur sínar í tehúsin. Þetta varð til þess að tedrykkja er mjög vinsæl hjá Bretum.
Í Englandi voru kaffihúsin oft kölluð pennyháskólarnir, af því að fyrir eitt penny gat maður sest in á kaffihús, fengið sér kaffibolla og hlustað á spekingana rökræða um fræðileg málefni.
Á Englandi varð einnig til sá siður að gefa þjórfé.
Sérstök eirílát voru á kaffihúsunum og voru viðskiptavinirnir hvattir til að gefa þar þjórfé til að fá skjóta þjónustu.
Í Frakklandi urðu kaffihúsin aðalsamkomustaðirnir fyrir listamenn og menntamenn. Hið fræga kaffihús Café Procope sem var stofnað 1689 og var staðsett beint á móti La Comedie Francaise (Franska Gamanleikhúsinu) var mikið sótt af mönnum eins og Voltaire, Rousseau, Napoleon Bonaparte og Benjamin Franklin. Um 1843 voru um 3000 kaffihús staðsett í París. Eitt af þeim, Café de la Paix (Friðarkaffihúsið) starfar enn í dag.
Tyrkir réðust inn í Austurríki, en urðu að hörfa og skildu eftir sig birgðir af grænum kaffibaunum. Franz Kolschitzky notfærði sér það og opnaði fyrsta kaffihúsið í Vín árið 1683 og hét það the Blue Bottle.
Johann Sebastian Bach samdi Kaffikantötuna árið 1732 sem húmorískt svar við tilraunum Friðriks mikla til að efla kaffidrykkju.
Annað sniðugt lítilræði er heitið "Kaffee Klatsch" sem var notað yfir slúðrið í konum sem sátu að kaffidrykkju.
Í Ameríku þróuðust kaffihúsin á annan veg en í Evrópu. Kaffið var drukkið á krám og í öldurhúsum, þar sem matur og öl voru einnig seld. Ameríkanar voru siðvandur hópur og fannst það ekki við sitt hæfi að slæpast um á kaffihúsum. Samt sem áður fékk Dorothy Jones leyfi árið 1670 til þess að selja kaffi á krá sinni, og gerði hún það ásamt óteljandi öðrum konum sem ráku krár á þeim tíma. Eins og á Englandi var konum ekki heimilaður aðgangur. Samt máttu þær reka staðina, þar sem þær voru partur af viðskiptaheimi amerísku nýlendunnar. Ólík kaffihúsunum í Evrópu sem drógu að sér menntamenn og listamenn, voru amerísku kaffihúsin aðallega notuð sem fundarstaðir fyrir borgarstjórnarfundi og réttarhöld.
Þegar kaffi tók við af bjór sem vinsælasti morgunverðardrykkurinn upp úr 1680 urðu þessi kaffihús vinsælli.